Έτσι τελειώνει ένα παραμύθι, όταν δεν έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα. Στα πενήντα οκτώ του έτη, ο David Byrne καταπιάνεται με μια ιστορία που ισορροπεί αριστοτεχνικά μεταξύ παραμυθιού και πραγματικότητας. Είναι η ιστορία της Imelda Romualdez Marcos, της γυναίκας που αποκάλεσαν Σιδερένια Πεταλούδα και κυβέρνησε στο πλευρό του άντρα της τις Φιλιππίνες για δύο δεκαετίες, από το 1965 μέχρι το 1986.

Το παραμύθι ξεκινάει λίγα χρόνια μετά τις ναυμαχίες του Ειρηνικού το ’40 και μιλάει για μια εξωτική καλλονή της επαρχίας των Φιλιππίνων που κέρδισε τα καλλιστεία στα δεκαοχτώ της, έφυγε στην πρωτεύουσα και δούλεψε σε ένα δισκάδικο, όπου οι πελάτες έκαναν ουρές για να την ακούσουν να τραγουδά, φωτογραφήθηκε για τα περισσότερα περιοδικά της Μανίλα και γνώρισε τον πρίγκιπά της στο πρόσωπο του μελλοντικού κυβερνήτη της χώρας, με τον οποίο έζησαν μια λαμπερή ζωή, φτιάχνοντας σχολεία και δρόμους για το λαό της.

Η πραγματικότητα ξεκινάει νωρίτερα και μιλάει για μια γόνο αριστοκρατών που μεγάλωσε σε ένα πολιτικά φορτισμένο οικογενειακό περιβάλλον, απ’ το οποίο πάσχιζε να ξεφύγει, κυνήγησε όσο τίποτα τη φήμη και απαίτησε να της απονεμηθεί ο τίτλος της Μούσας της Μανίλα, όταν έχασε στα καλλιστεία της πόλης, μπήκε στα καλύτερα σαλόνια και κυβέρνησε χωρίς ποτέ να εκλεγεί, κατηγορήθηκε για αυταρχισμό και εγκατέλειψε τη χώρα στο πλευρό του δικτάτορα Ferdinand Marcos, χάνοντας από τους αστούς όσα τους στέρησε. Την εξουσία και 3.000 ζευγάρια παπούτσια.

Ο David Byrne γεννήθηκε Σκοτσέζος, αλλά μόλις στα δύο του χρόνια βρέθηκε με την οικογένειά του στον Καναδά. Πριν καν πάει γυμνάσιο, ο David ήξερε να παίζει κιθάρα, ακορντεόν και βιολί. Η απόρριψη γι’ αυτόν ήρθε όταν έφυγε από τη σχολική χορωδία ως παράφωνος και ακοινώνητος. Μια δεκαετία αργότερα σχηματίζει τους Talking Heads. Είναι μετά τα 50s και την εξοικείωση των λευκών κολεγιόπαιδων με τους blues καημούς των μαύρων. Είναι μετά τα 60s και την εξοικείωση των λευκών κολεγιόπαιδων με τους progressive πειραματισμούς της Ευρώπης. Είναι στα τέλη των 70s, όταν και οι μαύροι και οι επαναστάτες καταλήγουν να ζουν μια απ’ τα ίδια, τα λευκά κολεγιόπαιδα γυρίζουν από το Βιετνάμ, τα ροκ είδωλα ομορφαίνουν τα νεκροταφεία χτυπημένα από την ηρωίνη, οι αθώες ροκιές της Abbey Road στο Λονδίνο δίνουν τη θέση τους στους underground ήχους του Power Station στο Μανχάταν και η πετρελαϊκή κρίση θάβει οριστικά τις φιλελεύθερες φωνές στη Δύση.

Οι συνθηματικοί στίχοι στo Blitzkrieg Bop των Ramones είναι ένα καλό παράδειγμα της αμφισημίας των 70s. Strawberry fields τέλος. All I have to do is dream τέλος. I put a spell on you τέλος. Ροκ: η μουσική που θα άλλαζε τον κόσμο. Τέλος! Ποτέ τόσα χαμένα όνειρα δεν μαζεύτηκαν πριν σε μια δεκαετία όσο στα 70s. Ανδρόγυνο glam, οργισμένη punk και μπόλικες δόσεις εσωστρεφούς avant-garde είναι ό,τι απέμεινε από τη νεανική κουλτούρα των 60s.

Το έδαφος είναι πλέον έτοιμο για τους Reagan, Roy Cohn και λοιπούς υπερσυντηρητικούς που θα εμπνεύσουν την πιο κιτς αισθητική που είχε να δει η Δύση από την εποχή του ροκοκό. Η οργασμική ροκ χώνεται ξανά στα καταγώγια των μεγαλουπόλεων, το CBGB γίνεται το αφτεράδικο μιας γενιάς γεμάτης περιεχόμενο, αλλά χωρίς δράση, το ξέσπασμα των Cramps, των Blondie, των Cure κρύβει μέσα του τη θορυβώδη μελαγχολία όσων ξέμειναν μπροστάρηδες της ροκ στην εποχή των μεγάλων συμβιβασμών της τέχνης που γίνεται βιομηχανία.

Τι έκανε ο David Byrne; Έφτιαξε τους Talking Heads. Τι σημαίνει Talking Heads; Σημαίνει το τηλεοπτικό πλάνο που παίρνει ώμους και κεφάλι, το πλάνο που καθορίζει τα πάντα στη σύγχρονη ζωή: Είδηση από απόσταση, full περιεχόμενο, καθόλου δράση. Σημαίνει Psycho Killer, σημαίνει Life During Wartime, τραγούδι όπου ο Byrne χορεύει ασταμάτητα: This ain’t no party / this ain’t no disco / this ain’t no fooling around / This ain’t no mudd club, or C.B.G.B. / I ain’t got time for that now. David Byrne σημαίνει New Wave, όπου η οργισμένη punk γίνεται εκλεπτυσμένη θεατρικότητα, στρέφεται στην ειρωνεία και την αλληγορία, αποκτά λυρισμό, γίνεται πιο εύκολη στο άκουσμα, αλλά και πιο δύσκολη να καταλάβεις τι θέλει να πει.

Η Imelda στο απόγειο της δόξας της τριγυρίζει στους δρόμους του κεντρικού Μανχάταν, φορτώνοντας τον προϋπολογισμό του κράτους με τεράστια έξοδα στο όνομα της διεθνούς προβολής της χώρας και του λαού της. Λέγεται ότι της πρότειναν να αγοράσει το Empire State Building, λέγοντας ότι είναι πολύ κραυγαλέο για τα γούστα της. Είχε, βέβαια, ήδη φροντίσει να έχει στην κατοχή της διαμερίσματα και κτίρια στο Μανχάταν, το οποίο λάτρευε περισσότερο όσο έπεφτε το σκοτάδι και οι νεοϋορκέζικες ντίσκο φωτίζονταν από τα λεφτά της καλής κοινωνίας που το πρωί ψήφιζε Reagan και το βράδυ κοκαΐνη. Τα δελτία ειδήσεων και οι παρουσιαστές τους δεν έμειναν αδιάφοροι μπροστά στην προκλητική συμπεριφορά μιας αριστοκράτισσας που δεν είναι wasp, της συζύγου ενός τριτοκοσμικού δικτάτορα που πατάει σε δυο βάρκες, μια σοβιετική και μια αμερικανική, και πλέον είναι ενοχλητικός απέναντι στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Τα πρωτοσέλιδα της εποχής είδαν τους Μάρκος να προσπαθούν απεγνωσμένα να κρατηθούν στην εξουσία και στο τέλος να φυγαδεύονται με ελικόπτερο του αμερικανικού στρατού στο Λος Άντζελες. Ήταν 25 Φεβρουαρίου του 1986. Μερικούς μήνες μετά, στις 27 Οκτωβρίου, ο David Byrne γίνεται εξώφυλλο στο περιοδικό Time με τίτλο Rock’s Renaissance Man. Αναγέννηση. Λίγο πριν το ροκοκό, λίγο πριν το μπαρόκ.

Τι σημαίνει, λοιπόν, Here Lies Love; Γιατί, τόσα χρόνια μετά, ο Byrne αποφασίζει να διηγηθεί τη ζωή μιας παλιάς πρωταγωνίστριας που πλέον ζει μόνη της με αναμνήσεις και χίμαιρες τόσο αστραφτερές όσο μια ντισκομπάλα που σκουριάζει; Η Ιμέλντα Μάρκος εξορίστηκε, έχασε τον άντρα της αυτόν που λάτρεψε και στήριξε όσο κανέναν και τίποτα, επέστρεψε ταπεινωμένη στην πατρίδα της, προσπάθησε αποτυχημένα να πολιτευτεί, είδε το γιο της βουλευτή στη ίδια θέση που κατείχε o Ferdinand, όταν τον γνώρισε και όλα ήταν ακόμα παραμυθένια και μετά τίποτα.

Στην Imelda θα ταίριαζε να είναι ροκ. Ίσως, έτσι να καταλάβαινε κάτι από τη επιθετική μελαγχολία των ροκάδων στα 80s, που είδαν την πρωτοπορία τους να αγνοείται από τις φοβισμένες μάζες. Και ίσως αυτή η τριτοκοσμική αριστοκράτισσα να είχε κάποια ευθύνη για το φόβο των μαζών. Ο Byrne μιλάει για τη ζωή μιας γυναίκας που η Δύση αντικρίζει διαχρονικά με τρόμο. Και εξοβελίζει στο πυρ το εξώτερον. Sympathy for the Devil, λοιπόν; Ο David Byrne λέει ότι δεν επιδοκιμάζει το βίο και την πολιτεία της. To 2003 διάβασε ένα άρθρο γι’ αυτήν και προέκυψαν μερικά ερωτήματα που ζητούσαν επίμονα απάντηση. Δεν ήθελε να μιλήσει για τα 3.000 παπούτσια της, δεν ήθελε να μιλήσει για τις μέρες του παραμυθιού. Αυτό που τον τράβηξε ήταν η ιστορία της σχέσης της Ιμέλντα με την γκουβερνάντα της, Εστρέλα. Μπορούσε άραγε να αφηγηθεί εκ νέου αυτή τη σχέση σε μια χορευτική σύνθεση; Μπορούσε να αναπαραστήσει αυτό που προσπαθούσε να κάνει η Markos  να είναι ο εαυτός της μπροστά σε ένα ξέφρενο κοινό;

Οι βραδιές της Ιμέλντα στα κλαμπ της Δύσης ήταν μια απεγνωσμένη προσπάθεια να μιλήσει για τα συναισθήματά της. Ο χορός και η μουσική γέμιζαν το συναισθηματικό κενό μιας γυναίκας προσκολλημένης στη λάμψη των άλλων. Μιας γυναίκας με ετερόφωτη λάμψη και αρκετό ταλέντο για να πιστέψει το αντίθετο  για να πιστέψει ότι είναι ακόμα πιο σπουδαία. Ούτως ή άλλως, τη θέση της στην ιστορία την είχε κερδίσει με την ακατάβλητη φιλοδοξία της, δηλαδή με τον εύκολο και γρήγορο τρόπο που συνήθως αποφεύγουν οι πραγματικά μεγάλοι Byrne όλου του κόσμου.

Επιπλέον, για τον Byrne, τον ακατάβλητο δημιουργό Byrne, ήταν μεγάλο θέμα το πώς ένα έργο μπορεί να επιβιώσει στην εποχή του downloading. Πώς μπορεί ένα κομμάτι να ηχήσει πλήρες σε ένα μουσικό σύνολο που θέλει να αφηγηθεί μια ιστορία. Γιατί, όπως λέει, ο ίδιος, το έργο που ήθελε να κάνει δεν ήταν άλλο ένα μιούζικαλ, άλλο ένα concept album, όπου το ένα γεγονός διαδέχεται το άλλο. Η αλληλουχία των κομματιών θέλει να εκφράσει την αλληλοδιαδοχή των συναισθημάτων, τα οποία ξεπερνούν τον χωροχρόνο της πράξης. Ο δημιουργός Byrne προσπαθεί να αφηγηθεί την ιστορία κάποιας που αφηγείται ταυτόχρονα. Πώς γίνεται να μην μπλεχτούν οι φωνές;

Η Imelda Marcos ποτέ δεν κατάφερε να διηγηθεί την ιστορία της ως κάτι πέρα από αλληλοδιαδοχή γεγονότων και πράξεων. Θα σκότωνε κυριολεκτικά για την αφηγηθεί όπως καταφέρνει ο Byrne. Λίγο πριν από τη φυγή τους, σε μια ορκωμοσία παρωδία στο μπαλκόνι του προεδρικού μεγάρου, η Marcos κοιτά τον Ferdinand και τραγουδάει στο λαό της Because of you I attained happiness / I offer you my love / If it is true that you shall enslave me / All of this is because of you. Πόσο πιο θλιβερή εικόνα θα μπορούσε να υπάρξει για ένα ζευγάρι που ξεκίνησε στα μάτια των Talking Heads της διεθνούς ειδησεογραφίας σαν οι Κένεντι του Ειρηνικού για να καταλήξουν γραφικοί Φιλιππινέζοι στην εποχή του Reagan;

Ο David Byrne καταπιάνεται με μια ιστορία χωρίς ισορροπίες και, όμως, ισορροπεί αριστοτεχνικά μεταξύ παραμυθιού και πραγματικότητας. Γιατί ο Byrne είναι αυθεντικός γόνος της πιο εκλεπτυσμένης ροκ. Κατασκευάζει μουσικές με υλικά από ποπ μοτίβα και γεμίζει το κενό που αφήνουν μεταξύ τους η πραγματικότητα και το παραμύθι. Πάντα έτσι ήταν. Ο κόσμος δεν αλλάζει. Απλά, το παραμύθι κι η πραγματικότητα έρχονται πιο κοντά κάθε φορά. Κι η Σιδερένια Πεταλούδα θα αναπολεί για πάντα το χαμένο βασίλειο της ειρήνης, έχοντας ξοδέψει τη ζωή της αναζητώντας τη μαγική πόρτα, στοιχειωμένη για πάντα από το παραμύθι των φτερών της που, όντως, ήταν όμορφα.