Allen Toussaint
Τετάρτη, 14 Ιουλίου 2010
- Αντώνης Ν. Φράγκος
O ήχος της Νέας Ορλεάνης
Γεννήθηκε το 1938 στη Νέα Ορλεάνη και μεγάλωσε σε λαϊκό κοιτώνα, τον οποίο διατηρούσε η μάνα του διά τα προς το ζην. Εκεί διέμεναν διάφοροι μουσικοί, με τους οποίους ο μικρός Allen συνήθιζε να παίζει. Με αυτό τον τρόπο γνώρισε μυθικούς μπλουζίστες, όπως ο Huey Smith και ο Earl King, και σιγά σιγά άρχισε να παίζει σε νυχτερινά κλαμπ στην περίφημη οδό La Salle. Είναι εκεί που επηρεάζεται σφόδρα από τον πιανίστα Professor Longhair και από τη μαγεία του ήχου της Νέας Ορλεάνης: αυτό το μεθυστικό πάντρεμα μαύρης μουσικής και γαλλοϊσπανικής αίσθησης, του rhythm and blues, των ορχηστρών του δρόμου, του πιάνου στα honky tonk μπαράκια, του τζαζ αυτοσχεδιασμού και των δυνατών συγκοπτόμενων ρυθμών, που εισάγουν τον νεαρό Allen Toussaint σε έναν κόσμο ο οποίος έκτοτε θα τον ακολουθεί παντού. Λίγο αργότερα ξεκινά ηχογραφήσεις με τη RCA Victor.
Όλα αυτά συμβαίνουν τη δεκαετία του ’50. Είναι, όμως, στις αρχές των ’60s που ο Toussaint γνωρίζει μεγάλη επιτυχία, γράφοντας hits για rhythm and blues καλλιτέχνες της Νέας Ορλεάνης: την Irma Thomas, τους Art και Aaron Neville, τους O’Jays και τον Otis Redding• αλλά είναι η άλλη πλευρά του Ατλαντικού –η Αγγλία– που κυριολεκτικά γοητεύεται από τον μαύρο συνθέτη. Έτσι, συγκροτήματα που κάνουν τότε τα πρώτα βήματά τους –όπως οι Yardbirds, οι Rolling Stones, οι Who, οι Nashville Teens και οι Hollies– ερμηνεύουν τα τραγούδια του. Επίσης, είναι περιζήτητος ως session μουσικός και ως ενορχηστρωτής. Ούτως, το ’60 τελειώνει• και το άστρο τού Τοussaint γνωρίζει μέρες δόξης, πράγμα που συνεχίζεται και την επόμενη δεκαετία. Είναι πλέον σε θέση να κυκλοφορεί δικούς του προσωπικούς δίσκους, υπόθεση όχι τόσο εύκολη τότε για τους μαύρους μουσικούς.
Σε μεγάλη δημιουργική φόρμα ο Toussaint γράφει και κάνει παραγωγές σε φανκ καλλιτέχνες, όπως οι Meters, o πολύς Dr John και οι Ινδιάνοι Wild Tchoupitoulas. Η φήμη του φέρνει καλλιτέχνες από όλο το μουσικό στερέωμα, καλλιτέχνες όπως ο Robert Palmer, o Willy de Ville, η Elkie Brooks, ο Σκοτσέζος Frankie Miller και ο σοουλίστας Solomon Burke. Οι εξαίρετοι Καναδοί The Band τον καλούν να ενορχηστρώσει τα πνευστά στους δίσκους Cahoots, Rock Of Ages και στο αποχαιρετιστήριο κονσέρτο τους, The Last Walt. Επίσης υπογράφει συνθετικά μερικά πολύ εμπορικά άλμπουμ αλλότριων μουσικών. Η σόλο καριέρα του φτάνει στο ζενίθ με τις προσωπικές δουλειές του Life, Love And Faith και Southern Nights –εκεί, στα μέσα του ’70– και ομού μετά τής Labelle δημιουργεί το μεγάλο χιτ Lady Marmalade.
Τον ίδιο καιρό συνεργάζεται με τον Paul McCartney και τους Wings στο εμπορικά επιτυχημένο άλμπουμ Venus In Mars, ενώ ο country folk τραγουδιστής Glen Campbell ανεβάζει το τραγούδι του Toussaint, Southern nights στο νούμερο ένα του αμερικανικού τοπ. Με όλες αυτές τις περγαμηνές τής μαύρης χορευτικής μουσικής στο ενεργητικό του, δεν μπορεί να παρακολουθήσει την επέλαση της πλαστικής ελέκτρο ποπ την επόμενη δεκαετία –της πιο πληκτικής ίσως στην ιστορία της μοντέρνας μουσικής– αλλά, επίσης, και τη σκληράδα του techno και του rave του ’90. Παραμένει στη σκιά και στην αγαπημένη του Νέα Ορλεάνη, παίζοντας σε κλαμπ αυτό το χορταστικό υβρίδιο: τζαζ, σόουλ, φανκ και rhythm and blues. Η μουσική του Toussaint συνεχίζει να υπάρχει μέσα από τα samples που παίζουν οι χιπ-χοπ μουσικοί, όπου, μαζί με άλλους μεγάλους τής μαύρης μουσικής μεταφέρεται σε καινούργια, νεανικά, ακροατήρια.
Στα 72 του σήμερα, ο Toussaint μιλά άνετα τόσο για τα μη εμπορικά προσωπικά του άλμπουμ όσο για την επιτυχία των δίσκων που έγραψε για άλλους. Αγαπάει εξίσου και τα δύο και απολαμβάνει περισσότερο την εκτίμηση που τρέφουν οι νεότεροι ρόκερ γι’ αυτόν. Παραμένει γειωμένος με τη Νέα Ορλεάνη, ενώ ενεργοί μουσικοί, όπως ο Paul Weller, αποτίει χαρακτηριστικά φόρο τιμής στον Toussaint ερμηνεύοντας το δικό του Hercules στο δίσκο τού 2004, Studio 150. Ακόμη, πιο πρόσφατη είναι η πρωτοβουλία τού Elvis Costello για συνεργασία με τον Toussaint στη δημιουργία ενός κοινού άλμπουμ, το 2006, με τίτλο The River In Reverse: τίτλο που παραπέμπει στον τυφώνα Κατρίνα. Σε αυτό ο Βρετανός τραγουδοποιός δηλώνει τη μεγάλη του εκτίμηση για τη μεγάλη σημασία του μαύρου μουσικού, ερμηνεύει μαζί του μερικά κομμάτια, ενώ συμμετέχει στη σύνθεση τινών εξ αυτών. Έτσι, ο ξεχασμένος τις προηγούμενες δεκαετίες μουσικός βρίσκει ξανά το άστρο του, χάρη στις προσπάθειες των λευκών συναδέλφων του. Αλλά πώς οι σύγχρονοι να μη σκέφτονται τον Τoussaint και άλλους μαύρους δημιουργούς, καθώς μεγάλο μέρος του ρεπερτορίου τους πατά πάνω στις μουσικές εκείνων.
Τρία χρόνια μετά, το 2009, ο Allen Toussaint θέτει σε κυκλοφορία το καινούργιο του πόνημα, The Bright Mississippi, αφιέρωμα στην αγαπημένη πόλη του και στο ποτάμι της, την οποία δεν εγκατέλειψε ούτε όταν αυτή πληγώθηκε από τον τυφώνα Κατρίνα. Τόσο ο καλός αυτός δίσκος όσο και πολλές από τις συναυλίες που δίνει πλέον ο Toussaint σκοπό έχουν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη του κοινού απέναντι στη Νέα Ορλεάνη, που επλήγη ανεπανόρθωτα από το πέρασμα της θεομηνίας.
Allen Toussaint: ένα βετεράνος μαύρος μουσικός, που έχει το χάρισμα της τραγουδοποιίας –το άγγιγμα του Μίδα– που εμπλέκει δημιουργικά όλο το πανόραμα της αφροαμερικανικής μουσικής.
Προτεινόμενη δισκογραφία
1. The Wild Sound Of New Orleans (1958)
2. Life, Love And Faith (1972)
3. Southern Nights (1975)
4. From A Wisper To A Scream (1995)
5. The River In Reverse - Elvis Costello (2006)
6. The Bright Mississippi (2009)



